The News Room

Bouwjaarkaarten
Terug van weggeweest. Een site waar je snel kunt zien wanneer een gebouw is gebouwd.
Erg handig om foto’s uit de oorlog te vergelijken met deze data. Immers, als het pand naoorlogs is, kan hij niet op een foto uit de oorlog staan.
https://www.bouwjarenkaart.nl/



Hoe herken je AI-nepfoto’s van echte historische WOII- en Holocaustbeelden?

De afgelopen jaren is het internet overspoeld met AI-gegenereerde afbeeldingen. Wat begon als een technische gimmick, is inmiddels een serieus probleem geworden voor historici, archivarissen, journalisten en het brede publiek. Vooral beelden van de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust worden massaal nagemaakt, geromantiseerd of volledig verzonnen.

Leren hoe je fakefoto’s herkent? LINK

OORLOGSALBUMS terug kijken?

Philip Freriks gaat met zijn team van experts op zoek naar de verborgen verhalen achter fotoalbums van soldaten uit de Tweede Wereldoorlog. Wie waren deze soldaten? Wat maakten ze mee en wat vertellen hun verhalen ons over de Tweede Wereldoorlog?

Oorlogsalbums, LINK

Oorlogsalbums Omroep MAX

Nieuw toegevoegd
Oorlogsmusea in Nederland

Nieuw op onze website: een overzichtelijke lijst met Nederlandse oorlogsmusea waar de Tweede Wereldoorlog standaard deel uitmaakt van de collectie.

Zo vind je sneller een museum bij jou in de buurt, of juist een plek die past bij jouw interesse: bezetting en verzet, de bevrijding, de luchtoorlog, kampen en herinneringscentra, en meer.

Stromingen langs de Nederlandse kust en de drift van drijflichamen

Wie zich verdiept in maritieme zoekacties of in de tragische lotgevallen van oorlogsslachtoffers, komt al snel dezelfde vuistregel tegen: lichamen die in de Noordzee terechtkomen, zouden gemiddeld zo’n tien kilometer per dag naar het noorden driften.
Ook ik heb deze vuistregel toegepast maar ben eens gaan onderzoeken hoe realistisch die bewering is. Wat doet de stroming langs de Nederlandse kust werkelijk, en hoeveel invloed hebben wind, golven en seizoenen? En belangrijker nog: gedragen drijvende en gezonken lichamen zich wel hetzelfde?

Zie voor meer informatie op Lichamen in de Noordzee.

Missie completed

Na ruim vijf jaar onderzoek en wachten heeft graf 52 op het geallieerde plot van begraafplaats Westduin eindelijk een naam. De Commonwealth War Graves Commission en de Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge heeft het onderzoek erkend en zijn overgaan tot het aanpassen van de steen.

Hier rust G. Muthwill. Omgekomen toen in 1940 zijn Schnellboot in het Kanaal op een zeemijn voer.

Zijn lichaam spoelde later, half vergaan, aan op Scheveningse strand.
Hij werd als onbekende geallieerde vlieger begraven in graf 52.
Via OSINT kwam ik op het spoor van zijn naam Muthwill, die nu na 85 jaar op zijn graf is gezet.

Oorlogsalbums

Het is zover: de opnames voor seizoen 2 van Oorlogsalbums zijn gestart. Het team is weer samen en we duiken in drie hele bijzondere fotoboeken.

Gebruik hoogtekaart
Voor het programma Oorlogsalbums was ik op zoek naar een locatie in Limburg.
Opvallend was het hoogteverschil op locatie. Ik heb toen o.a. de hoogtekaart gebruikt om te kijken waar in Limburg ik het beste kon gaan zoeken. Hiervoor maakte ik gebruik van de site Hoogteviewer NL (link).
Samen met informatie uit de After Action Report kreeg ik zicht op de Emmaberg.
Door de huizen op de foto te vergelijken met de bestaande bouw kon ik de bevestiging maken.


Fake of Niet
Hoe herken je een nep-oorlogsfoto van een echte uit de Tweede Wereldoorlog?

In het digitale tijdperk circuleren talloze foto’s die beweren afkomstig te zijn uit de Tweede Wereldoorlog. Maar hoe weet je of een beeld écht historisch is, of juist nep of gemanipuleerd? En waarom worden sommige moderne foto’s — vaak onschuldig bedoeld — als “authentiek” gepresenteerd?

Waarom raken mensen in de war?
Een belangrijke oorzaak is de opkomst van historische reenactment: levensechte naspellingen van historische veldslagen of situaties, waarbij deelnemers zich volledig kleden en gedragen zoals soldaten of burgers uit een bepaalde periode. Deze evenementen zijn vooral populair in Europa en de VS, en trekken vaak serieuze fotografen aan.

Soms worden deze foto’s — bewust of onbewust — gedeeld zonder duidelijke context. Daardoor lijkt het alsof ze echt uit de jaren ’40 komen. Wanneer zo’n foto online viraal gaat zonder correcte bronvermelding, ontstaat er verwarring. Het probleem ontstaat als context ontbreekt, of wanneer beelden expres worden gepresenteerd als “bewijs” van historische gebeurtenissen.

Zo herken je een fake oorlogsfoto

American Army Medics

In de eerst aflevering zijn we druk bezig geweest met het verhaal van Floyd Younger, een Amerikaanse medic.
Deze uitgave moet hij zo goed als zeker gelezen hebben.

In het nieuwe tweeluik Oorlogsalbums van MAX volgen we, onder leiding van Philip Freriks, een team van experts tijdens hun missie om fotoalbums van onbekende soldaten uit de Tweede Wereldoorlog te herenigen met nabestaanden. Met de foto’s uit het album als enige bewijsstuk proberen de teamleden als historische detectives de identiteit van een Amerikaanse en een Duitse soldaat te achterhalen. Wie waren zij? Naar welke plekken heeft de oorlog ze gebracht en wat is er gebeurd?

2 anonieme fotoalbums
In Oorlogsalbums probeert een team van experts 2 anonieme fotoalbums die online rondzwierven terug te geven aan familieleden. Want nu deze soldaten niet meer leven, gaan ook hun verhalen verloren, hoe pijnlijk en gevoelig die soms ook zijn. Vaak gewone jongens die vochten in de oorlog en hun reis vastlegden op camera, voor zichzelf of familie. Velen van hen waren nog nooit buiten hun dorp geweest, dus er ging een wereld voor ze open.

Deze 2-delige serie is niet alleen een spannende zoektocht naar de oorlogsverhalen van 2 soldaten, maar ook een aangrijpende en menselijke serie over het belang van herinneren. Zeker nu we, zoals elk jaar op D-Day (6 juni), weer stilstaan bij de bevrijding van Europa.

Levendige handel in oorlogsalbums
Op veilingsites vindt u honderden foto’s en fotoalbums uit de Tweede Wereldoorlog van Duitse, Amerikaanse en Canadese soldaten. Er is een levendige handel in albums en ze zijn te koop voor honderden euro’s. Het zijn persoonlijke en intieme inkijkjes in de levens van jongens die in hun beste jaren hebben gestreden aan het front. Ook geven de albums een breder beeld weer van de geschiedenis. Hoe komen deze fotoalbums in de handel terecht? Voor verzamelaars en historici zijn ze gewilde objecten, omdat ze uniek historisch materiaal bevatten. Maar het zijn vooral herinneringen uit iemands leven, herinneringen die ooit zorgvuldig zijn afgedrukt en ingeplakt.

Digitale oorlogskaart van Nederland
Veel Nederlanders hebben nog oorlogsfoto’s thuis liggen, op deze foto’s staan vaak mensen of locaties die niet meer worden herkend. Met de site Oorlogsalbums.nl willen we deze vergeten verhalen zichtbaar maken en de kennis en betrokkenheid van het publiek activeren. Bezoekers kunnen oorlogsfoto’s uploaden via de website. De foto’s verschijnen in een publieke galerij waar bezoekers elkaars beelden kunnen bekijken, herkennen en aanvullen. De verzamelde informatie wordt weergegeven op een historische kaart van Nederland uit 1945. Deze kaart groeit uit tot een overzicht van persoonlijke én collectieve herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog. Oorlogsalbums.nl staat vrijdag 6 juni online.

Het programma Oorlogsalbums is te zien op vrijdag 6 en 13 juni 2025 om 20.30 uur bij MAX op NPO 2.

Voor wie geïnteresseerd is in de Tweede Wereldoorlog is historisch onderzoek in open bronnen een boeiende onderneming. De beschikbaarheid van digitale archieven, kranten, dagboeken, officiële documenten en persoonlijke getuigenissen biedt ongekende mogelijkheden – mits men met zorg en methodiek te werk gaat.

Vooraf: Oriëntatie en Voorbereiding

Voordat je begint met je onderzoek, stel jezelf een paar belangrijke vragen:

  • Hoeveel informatie heb je al tot je beschikking?
  • Is dat voldoende om gericht te starten?
  • Wat wil je precies te weten komen

Een duidelijk doel helpt je gerichter te zoeken. Wil je weten wat er met een familielid is gebeurd tijdens de oorlog? Ben je geïnteresseerd in een specifieke slag, kamp of verzetsgroep? Het bepalen van je focus is essentieel, want het aanbod aan bronnen is soms overweldigend.


Tijdens het Onderzoek: Kritisch en Zorgvuldig Werken

Historisch onderzoek is geen lineair proces. Je zult voortdurend moeten toetsen, vergelijken en herinterpreteren. Hierbij enkele richtlijnen:

  • Ga niet uit van aannames. Weet je iets niet zeker, dan weet je het niet zeker.
  • Vertrouw niet blind op wat er geschreven staat. Controleer feiten, en hercontroleer ze.
  • Stuit je op tegenstrijdige informatie? Benoem dat en probeer de oorzaak te achterhalen.
  • Check de herkomst van websites. Zijn ze betrouwbaar? Wie beheert ze?
  • Vergelijk meerdere bronnen. Consistente informatie uit onafhankelijke bronnen vergroot de betrouwbaarheid.
  • Gebruik waar mogelijk primaire bronnen. Denk aan officiële documenten, brieven, foto’s.
  • Secundaire bronnen kunnen waardevol zijn, maar bekijk altijd de gebruikte literatuurlijst.
  • Wees voorbereid op moeilijk leesbare handschriften. Neem de tijd om deze zorgvuldig te ontcijferen.
  • Je zult niet alles vinden wat je zoekt. Sommige informatie is verloren gegaan of nooit vastgelegd.
  • Niet elk conflict in de data zal oplosbaar zijn. Soms moet je genoegen nemen met onzekerheid.

Achteraf: Wat Doe Je met je Bevindingen?

Na afloop van je onderzoek is het belangrijk om stil te staan bij de impact van je werk:

  • Leg je zoektocht vast. kun je je kruimelspoor terug vinden?
  • Wat ga je met je resultaten doen? Denk aan Instagram, facebook, lezing etc

Je zult merken dat één ontdekking vaak leidt tot nieuwe vragen. Wat begon als een klein onderzoekje kan zich ontwikkelen tot een passie. Dat is de kracht van geschiedenis: het laat ons niet los. Bovendien helpt het ons beter te begrijpen wie we zijn – en waarom.
En historisch onderzoek is niet alleen leerzaam, het is vaak ook ontzettend bevredigend.

Enigma codemachine
Het Duitse leger gebruikte de Enigma-codemachine om geheime militaire berichten versleuteld te versturen en zo vijandelijke onderschepping te voorkomen. De machine bood een complexe en dagelijks wisselende codering, waardoor het vrijwel onmogelijk leek de berichten te ontcijferen. Dit gaf de Duitsers een tactisch voordeel in communicatie en coördinatie van hun troepen. Echter, in het geheim wisten de Britten in Bletchley Park de Enigma-code te kraken, wat hen een cruciale voorsprong gaf in de oorlog.
Zelf een keer een Enigma kan nu met de Virtuale Enigma
LINK

Het Ardennenoffensief
Het is half december 1944 en in de Ardennen zijn nog onervaren Amerikaanse grondtroepen aan het front. De generale staf zien de Ardennen als een geschikt gebied voor deze troepen om rustig te wennen aan hun gevechtstaak.
Aan dit “sleeping front” lopen ze weinig risico.
Maar de Duitsers blijken minder verslagen dan ingeschat en staan op het punt om een grote aanval uit te voeren in de richting van Antwerpen.
Dit offensief zal de geschiedenis in gaan als het Ardennenoffensief.
Er is nu een complete pagina te vinden in de database.
LINK

The Stengun (nieuw toegevoegd okt 24)
Na de evacuatie van Duinkerken medio 1940 had het Britse leger nog maar weinig wapens over. In een poging tot een snelle herbewapening schreven de militaire autoriteiten een dringende specificatie uit voor simpele machinepistolen, die in grote hoeveelheden geproduceerd konden worden. Met de MP 38 als voorbeeld gingen de ontwerpers aan de slag. Binnen enkele weken verscheen het resultaat. De twee ontwerpers waren majoor R.V. Shepherd en H.J. Turpin. Ze werkten in de Enfield Lock Small Arms fabriek. Vanuit deze drie namen werd de naam Sten voor het nieuwe wapen gevormd. Twee handboeken zijn nu te vinden op databank/handboeken/British- Canadian Army Handbooks

Projector, Infantry, Anti-Tank (PIAT) 1943
Tijdens de Slag om Arnhem in september 1944 speelde de PIAT een belangrijke rol bij het vertragen van Duitse tanks. Britse parachutisten gebruikten het wapen effectief in de stedelijke gevechten in Oosterbeek en Arnhem, waarbij het hen lukte om enkele Duitse pantservoertuigen uit te schakelen.
Het handbook is te vinden in de Database, militaire handboeken, Britse handboeken.

Oorlog voeren volgens het handboekje
In de Tweede Wereldoorlog waren handboeken onmisbaar voor een leger.
Ze zorgden voor de nodige uniformiteit en standaardisatie, versnelden de training en opleiding, ondersteunden aanpassingsvermogen en innovatie, en versterkten het moreel en zelfvertrouwen van de troepen. Door de vele uitdagingen van een wereldwijde oorlog konden soldaten en officieren vertrouwen op hun handboek als een essentiële bron van kennis en begeleiding. Deze handleidingen waren meer dan alleen maar boeken; ze waren de sleutel tot het efficiënt en effectief uitvoeren van militaire operaties op een wereldwijde schaal.
Tegenwoordig zijn ze een geweldige bron van informatie bij historisch onderzoek.

Bekijk de groeiende lijst van militaire handboeken in de database.

Handreiking voor het online beschikbaar stellen van archieven uit
en over de Tweede Wereldoorlog

De komende jaren vervallen steeds meer archiefwettelijke beperkingen op de openbaarheid van archieven uit en over de Tweede Wereldoorlog. Erfgoedinstellingen
bereiden zich daarop voor en willen deze openbare archieven ook online beschikbaar
stellen, zoals gebruikelijk is bij veel gevraagde archieven. Dit proces is op veel plaatsen
al aan de gang. Daarbij lopen instellingen op tegen de volgende vragen: Is het risico niet
te groot, dat er gevoelige informatie in zit van personen die nog in leven zijn? En dat er
nog auteursrecht op rust? Hoe kun je deze risico’s afwegen tegen het grote maatschappelijke belang van online openbare oorlogsarchieven?

Het consortium Oorlog voor de Rechter richt zich op de openbaarmaking en volledig
online plaatsing per 2025 van het grootste en meest geraadpleegde oorlogsarchief van
Nederland: het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR). Consortiumdeelnemers zijn het Nationaal Archief, het Huygens Instituut, het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies en de stichting WO2NET. Het consortium wil de met ditproject opgedane ervaringen graag delen met andere instellingen, en heeft daarvoor deze handreiking opgesteld.

Link handreiking

Defence Overprints

Defence Overprints zijn geallieerde stafkaarten waarop door de geallieerden op basis van door hen uitgevoerde luchtfotostudies vijandelijke verdedigingswerken hebben ingetekend.
Deze collectie is nu te vinden in de Database/ Kaarten

Bommen en ontstekingen Hoe werken die?

Op de themadag is er gesproken over het effect van vliegtuigbommen en ontstekingen.
In dit handboek van de Amerikaanse luchtmacht wordt het nodige uitgelegd.
Link

Ben je geïnteresseerd in de Eerste en Tweede Wereldoorlog. En je wilt zelf een keer de locatie van een historische foto vinden of een onderzoek doen naar een strijdverhaal, dan is deze dag voor jou. Deze thema dag draait om amateuronderzoekers die de indrukwekkendste verhalen boven weten te halen van achter hun pc. Of die in het veld de juiste locatie van historische foto’s weten te achterhalen voor een “Toen en Nu” vergelijking.
Op deze dag gaan veel van de gebruikte technieken passeren.
Of wil je van een bekende Uitgever horen, wat er allemaal komt kijken als je je eigen boek wil uitbrengen.

Inschrijving stuur een mail

Link Thema dag

Tommy The History Brigade

The History Brigade is nu ook te volgen op Facebook.
Link The History Brigade

OSINT TOOLS

Toegevoegd aan OSINT-tools de website Pastvu.com
Dit archief is gemaakt door gebruikers en plaatst historische foto’s op hun locatie. Veelal Russische foto’s.

Wat was het weer op?

Wil je weten wat voor Weer het was op een bepaalde datum?
Gebruik dan Weerverleden.nl.

Pagina “V-wapens” toegevoegd aan de database

V-wapens (Vergeltungswaffen) zijn lange afstand wapens die het Duitse leger onder meer vanuit Nederland lanceerde op Antwerpen en Londen. Mislukte lanceringen en geallieerde tegenmaatregelen hebben een hoop leed en schade veroorzaakt in Nederland.

The History Brigade is nu ook te vinden op Instagram.


Tommy’s TIP nr 2
Het gebruik oude ansichtkaarten

Veel plaatsen hebben de tand des tijds niet doorstaan. Ze zijn gemoderniseerd of helemaal herbouwd. Een tip is dan om een zoekslag te maken met behulp van oude ansichtkaarten. Deze waren vanaf 1900 enorm populair om te versturen en stellen je instaat om locaties te vinden.

Er zijn verschillende handige veilingsites vol met ansichtkaarten waar men vaak kan zoeken op plaats en zelfs straatnaam.

Voorbeeld
Vergelijk de ansichtkaarten het stadhuis van Arras uit 1909 en 1915

Bekende ansichtcard sites
Delcampe.net
https://www.delcampe.net/en_GB/collectables/postcards/

Ebay
Collectable Postcards & Supplies for sale | eBay

Tommy Tip nr 1
Meerdere zoekwoorden gebruiken

Gebruik bij het zoeken verschillende trefwoorden.
Gebruik verschillende spellingen, afkortingen, vertalingen, synoniemen, meervoud, enkelvoud etc om je kans te vergroten op meer resultaten.

Voorbeeld
Je op zoek bent naar foto’s van een Nederlandse Pantserwagen M39, dan kun je ook andere trefwoorden gebruiken zoals:
M-39
Nederlandse AFV WO2,
DAF pantserwagen,
DAF Pantrado 3
Gepantserd verkenningsvoertuig
DAF 201 enz


Allemaal benamingen voor hetzelfde voertuig. Zo kun je mogelijk net dat puzzelstukje waar je naar op zoek bent.

Bron, beeldbank Haags Gemeentearchief