Tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben naar schatting 20.000 tot 25.000 Nederlanders vrijwillig in Duitse dienst gezeten, vooral bij de Waffen-SS en andere collaborerende organisaties. Een groot deel vocht aan het Oostfront tegen de Sovjet-Unie, waar duizenden omkwamen. De motieven liepen uiteen van nationaalsocialistische overtuiging en anticommunisme tot avontuur, werk of opportunisme. Na de oorlog werden veel van deze collaborateurs vervolgd tijdens de Bijzondere Rechtspleging.
De belangrijkste groepen waren:
de Waffen-SS, waaronder:
het “Vrijwilligerslegioen Nederland”
de divisie “Nederland”
later Nederlandse SS-eenheden aan het Oostfront
Nederlandse vrijwilligers bij:
de Duitse politie
Sicherheitsdienst (SD)
Landwacht
andere collaborerende organisaties