Nederland 1914-1915

Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog

Deze categorie bevat bronnen over Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog. Hoewel Nederland neutraal bleef, had de oorlog grote invloed op mobilisatie, grensbewaking, vluchtelingen, spionage, internering, handel, schaarste en militaire infrastructuur. Deze bronnen helpen om de Nederlandse context van 1914-1918 beter te begrijpen.

Geschikt voor:

  • onderzoek naar Nederlandse mobilisatie in WO1
  • onderzoek naar grensgebieden, vluchtelingen en interneringskampen
  • bestuderen van spionage, neutraliteit en militaire voorbereiding
  • vergelijken van WO1-kaarten met latere WO2-situaties
  • lokale geschiedenis rond 1914-1918

Onderzoekstip:
Zoek niet alleen op “Eerste Wereldoorlog”, maar ook op termen als mobilisatie, neutraliteit, grenswacht, vluchtelingen, internering, smokkel en spionage.

Kaart Nederland WO1
Spionage in de Eerste Wereldoorlog
NIMH — 1914-1940: Nederland neutraal
Nationaal Archief — Crisisinstellingen in verband met de Eerste Wereldoorlog, 1914-1926
Nationaal Archief — A-dossiers Europese Oorlog 1914-1918
Oorlogsbronnen — Thema Eerste Wereldoorlog
Wereldoorlog1418.nl


Mobilisatie en Nederlandse militairen

Deze bronnen helpen bij onderzoek naar Nederlandse militairen, mobilisatie, stamboeken, eenheden, grensbewaking en militaire organisatie tijdens 1914-1918.

NIMH / Archieven.nl — Collectie Mobilisatie 1914-1918
Nationaal Archief — Militairen onderofficieren en soldaten landmacht Nederland, 1813-1940


Belgische vluchtelingen in Nederland

Tijdens de Eerste Wereldoorlog vluchtten grote aantallen Belgische burgers en militairen naar het neutrale Nederland. Deze bronnen zijn geschikt voor genealogisch onderzoek, lokaal onderzoek en onderzoek naar vluchtelingenkampen, opvang, registratie en internering.

Nationaal Archief — Belgische oorlogsvluchtelingen in Nederland 1914
Vijf Eeuwen Migratie — Belgische vluchtelingen in Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog
Zeeuwse Ankers — Belgische vluchtelingen in Zeeland


Kranten, foto’s en digitaal erfgoed

Gebruik deze bronnen om de oorlog te volgen via contemporaine kranten, foto’s, beeldbanken, erfgoedcollecties en lokale verhalen. Ze zijn vooral nuttig om gebeurtenissen te dateren en de publieke reactie in Nederland te onderzoeken.

Delpher — historische kranten
Geheugen van Nederland
Beeldbank WO2 / NIOD — zoekterm Eerste Wereldoorlog


Musea en kennisinstellingen in Nederland

Deze instellingen bewaren collecties, publicaties of tentoonstellingen over Nederland en de Eerste Wereldoorlog. Ze zijn nuttig voor achtergrondonderzoek, educatie, objectherkenning en contact met specialisten.

Museum Huis Doorn / Kenniscentrum Eerste Wereldoorlog
Museum Slag van de Somme 1914-1918, Schagen


Verenigingen en organisaties

In Nederland zijn er enkele gespecialiseerde organisaties die zich bezighouden met de studie, herdenking en publieksgeschiedenis van de Eerste Wereldoorlog.


Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog — SSEW
Vrijwilligersstichting met als doel de kennis over de Eerste Wereldoorlog in Nederland te vergroten via congressen, webinars en publicaties

Western Front Association Nederland — WFA Nederland
Nederlandse vereniging voor iedereen met interesse in de Eerste Wereldoorlog, van veldslag tot poëzie, van militair front tot thuisfront, met lezingen, excursies en studiereizen.
Tevens uitgever van het tijdschrift De Groote Oorlog.