Na WO2

Na de Tweede Wereldoorlog begon een nieuwe fase: die van berechting, verantwoording en herinnering.
In Nuremberg stonden kopstukken van het naziregime terecht voor oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en misdaden tegen de vrede. Deze processen vormden een belangrijk juridisch precedent: ook leiders, militairen en bestuurders konden persoonlijk verantwoordelijk worden gehouden voor hun daden.


In Nederland kreeg de bijzondere rechtspleging vorm via onderzoek naar collaboratie, verraad, lidmaatschap van nationaalsocialistische organisaties en andere vormen van hulp aan de Duitse bezetter. De dossiers daarvan worden bewaard in het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging, het CABR.
Voor historische onderzoekers is dit archief van grote waarde, omdat het laat zien hoe Nederland na 1945 probeerde vast te stellen wie slachtoffer, getuige, verdachte of dader was en hoe complex die werkelijkheid vaak bleek te zijn.