Musea zijn belangrijk voor de studie van de Tweede Wereldoorlog omdat ze bronnen bewaren én duiden. Ze maken geschiedenis tastbaar met objecten, foto’s en documenten, maar vooral ook controleerbaar: via herkomstonderzoek, archivering en historisch onderzoek helpen musea feiten te scheiden van mythes en herinneringen.
Kleine particuliere verzamelingen zijn vaak heel specialistisch en lokaal. Hun kracht zit in unieke vondsten, persoonlijke verhalen en detailkennis. Tegelijk is de documentatie, conservering en kritische context niet altijd even sterk, omdat middelen en expertise beperkt kunnen zijn.
Grote musea werken meestal professioneler en breder: ze registreren en bewaren collecties volgens standaarden en plaatsen materialen in een groter historisch kader. Daarnaast zetten ze vaker in op “beleving” met multimedia en interactieve elementen om bezoekers emotioneel en inhoudelijk te betrekken. Ideaal vullen beide elkaar aan: de verzamelaar bewaart het detail, het museum verbindt het met het grotere verhaal.
| Airborne Museum at Hartenstein | Oosterbeek | https://www.airbornemuseum.nl/ |
| Airborne Museum at the Bridge | Arnhem | https://www.airbornemuseum.nl/airborne-museum-at-the-bridge |
| Anne Frank Huis | Amsterdam | https://www.annefrank.org/ |
| Atlantikwall Museum Noordwijk | Noordwijk | https://atlantikwall.nl/ |
| Bevrijdingsmuseum Zeeland | Nieuwdorp | https://www.bevrijdingsmuseumzeeland.nl/ |
| Biberbunker | Oostvoorne | https://www.biberbunker.nl/ |
| Bunkermuseum IJmuiden | IJmuiden | https://www.bunkermuseum.nl/ |
| Bunkermuseum Schlei | Schiermonnikoog | https://www.vvvschiermonnikoog.nl/ |
| Expositie Luchtoorlog 1939-1945 | Nederweert | https://luchtoorlog-1939-1945.nl/ |
| Folkingestraat Synagoge | Groningen | https://www.synagogegroningen.nl/ |
| Fries Verzetsmuseum | Leeuwarden | https://www.friesverzetsmuseum.nl/ |
| Herinneringscentrum Kamp Westerbork | Hooghalen | https://kampwesterbork.nl/ |
| HistoramaWereld | Best | https://www.historamawereld.nl/ |
| Holocaust Namenmonument | Amsterdam | https://www.holocaustnamenmonument.nl/ |
| Indisch Herinneringscentrum | Den Haag | https://www.indischherinneringscentrum.nl/ |
| Informatiecentrum Canadese Begraafplaats | Holten | https://www.canadesebegraafplaatsholten.nl/ |
| Jack Aldewereld Stichting | Brunssum | https://jackaldewereldstichting.nl/ |
| Joods Cultureel Kwartier (o.a. Joods Museum / Hollandsche Schouwburg / Nationaal Holocaustmuseum) | Amsterdam | https://jck.nl/ |
| Kazemattenmuseum | Kornwerderzand | https://www.kazemattenmuseum.nl/ |
| Luchtoorlogmuseum Fort Veldhuis (ARG ’40-’45) | Heemskerk | https://www.fortveldhuis1940-1945.nl/ |
| Luchtvaart- & Oorlogsmuseum Texel (LOMT) | De Cocksdorp (Texel) | https://www.lomt.nl/ |
| Maczek Memorial | Breda | https://www.maczekmemorialbreda.nl/ |
| Marechausseemuseum | Buren | https://www.marechausseemuseum.nl/ |
| Margraten Memorial Center | Margraten | https://margraten.org/ |
| Mariniersmuseum | Rotterdam | https://www.mariniersmuseum.nl/ |
| Memorial 40-45 Kapelle | Kapelle | https://www.memorial4045kapelle.nl/ |
| Memory Vrijheidsmuseum | Nijverdal | https://memorymuseum.nl/ |
| Militair Historisch Museum Achtmaal | Achtmaal | https://www.militairhistorischmuseumachtmaal.nl/ |
| Museum 1940–1945 Dordrecht | Dordrecht | https://www.museum19401945.nl/ |
| Museum Alkmaar 40-45 | Alkmaar | https://www.museumalkmaar40-45.nl/ |
| Museum Bevrijdende Vleugels | Best | https://www.bevrijdendevleugels.nl/ |
| Museum Canada Allied Forces | Grootegast | https://www.canadianalliedforces.com/ |
| Museum Engelandvaarders | Noordwijk aan Zee | https://www.museumengelandvaarders.nl/ |
| Museum Rotterdam ’40-’45 NU | Rotterdam | https://museumrotterdam.nl/ |
| Museum Vliegbasis Deelen | Arnhem | https://www.museumdeelen.nl/ |
| Nationaal Militair Museum | Soest | https://www.nmm.nl/ |
| Nationaal Monument Kamp Amersfoort | Leusden | https://kampamersfoort.nl/ |
| Nationaal Monument Kamp Vught | Vught | https://www.nmkampvught.nl/ |
| Nationaal Monument Oranjehotel | Den Haag | https://www.oranjehotel.org/ |
| Nationaal Onderduikmuseum | Aalten | https://nationaalonderduikmuseum.nl/ |
| Onderduikersmuseum De Duikelaar | Nieuwlande | https://museumnieuwlande.nl/ |
| Oorlog in de Peel | Melderslo | https://oorlogindepeel.nl/ |
| Oorlogs- en Verzetscentrum Groningen (OVCG) | Groningen | https://www.ovcg.nl/ |
| Oorlogsmuseum Eyewitness | Beek | https://www.eyewitnesswo2.nl/ |
| Oorlogsmuseum Medemblik | Medemblik | https://www.educatiefwo2centrum.nl/ |
| Oorlogsmuseum Middelstum | Middelstum | https://www.oorlogsmuseummiddelstum.com/ |
| Oorlogsmuseum Overloon | Overloon | https://www.oorlogsmuseum.nl/ |
| Regionaal Museum 1940-1945 Schagen e.o. | Schagen | https://oorlogsmuseumschagen.nl/ |
| Roerdriehoek Museum | Montfort | https://www.tracesofwar.nl/ |
| Schuilkeldermuseum Maastricht | Maastricht | https://schuileninmaastricht.com/ |
| Stichting Bunkerbehoud | Middelburg | https://www.bunkerbehoud.com/ |
| Streekmuseum Maaskant ’44 | Grevenbicht | https://www.oorlogsmuseum.eu/ |
| Titus Brandsma Museum | Bolsward | https://www.titusbrandsmamuseum.nl/ |
| Twents Oorlogsmuseum | Vriezenveen | https://www.oorlogsmuseumvriezenveen.nl/ |
| Verzetsmuseum Amsterdam | Amsterdam | https://www.verzetsmuseum.org/ |
| Victory Museum (Museumplein Grootegast) | Grootegast | https://www.museumpleingrootegast.nl/ |
| Vrijheidsmuseum | Groesbeek | https://vrijheidsmuseum.nl/ |